GOSZYCE

Goszyce pomimo, i pierwsza, zachowana pisemna wzmianka ich dotyczca pochodzi z 1361 roku, s t miejscowoci Gminy Kocmyrzw-Luborzyca, ktrej udokumentowane badaniami archeologicznymi dzieje sigaj czasw prehistorycznych. Prowadzone w Goszycach jeszcze w latach trzydziestych XX w. przez archeologw z Polskiej Akademii Umiejtnoci wykopaliska pozwoliy odkry liczne lady osadnictwa pochodzce z epoki neolitu.

Sama nazwa miejscowoci – Goszyce wywodzi si najprawdopodobniej od nazwy osobowej „Gost” (Gocisaw, Gociwuj lub inne zbiene nazwy osobowe).

W redniowieczu Goszyce byy wasnoci rycersk. Z du doz prawdopodobiestwa, w oparciu o zachowane dokumenty i zapiski historyczne mona przyj, i jeszcze przed 1361 rokiem Goszyce naleay do jednego z najstarszych polskich rodw rycerskich wywodzcego si od Jaksy z Miechowa a piecztujcego si jedn z odmian herbu Gryf. Pord wacicieli Goszyc tego okresu najbardziej znan postaci by Abraham Czarny z Goszyc. Peni on w swoim bujnym yciu liczne funkcje i urzdy pastwowe. By m.in. starost czorsztyskim i starost sdeckim. On te w roku 1436 sprzeda Goszyce za sum 900 grzywien Mikoajowi Wielogowskiemu.

Przez krtki okres czasu u schyku XIV wieku byy prawdopodobnie Goszyce wasnoci krlowej w. Jadwigi, co zdaje si potwierdza cytowany w „Sowniku Geograficznym Krlestwa Polskiego .....” dokument wystawiony przez Wadysawa Jagie z 22. 06. 1398 r.

W drugiej poowie XV i XVI wieku Goszyce czsto zmienili si ich waciciele. Byli wrd nich m.in. przedstawiciele takich rodzin jak Kurozwccy czy Opalescy. Dopiero w XVII stuleciu Goszyce na duej staj si wasnoci rodziny Zieleskich. Rodzina Zieleskich naleaa najprawdopodobniej do grupy redniozamonej szlachty i na stae zamieszkiwaa w Goszycach, co porednio potwierdzaj zapisy rejestrw podatkowych z 1629 i 1680 roku.

U schyku XVII stulecia wybudowany zosta w Goszycach modrzewiowy dworek, najstarszy zachowany do dzi obiekt architektury wieckiej na terenie Gminy Kocmyrzw-Luborzyca. Jego budowa w zachowanych po dzie dzisiejszy przekazach ustnych czona jest z osob krla Jana III Sobieskiego i jego domniemanym pobytem w tej miejscowoci.

W okresie zaborw, po upadku I Rzeczypospolitej Goszyce znalazy si po rosyjskiej stronie granicy, stajc si typow przygraniczn miejscowoci. W 1827 roku liczya ona 25 domostw (199 mieszkacw) a ponad p wieku pniej okoo 1880 r. 29 domw i 241 mieszkacw.

Od roku 1820 byy Goszyce wasnoci Wadysawa Boduszyskiego - profesora Uniwersytetu Jagielloskiego jednego z pionierw stosowania powszechnych szczepie przeciwko ospie. Po nim majtek przej jego syn Feliks – uczestnik Powstania Listopadowego (1830-31), ktrego nagrobek znajduje si na luborzycki cmentarzu. Nastpnie poprzez maestwo majtek w Goszycach sta si wasnoci rodziny Zawiszw w ktrej rkach pozosta a do 1945 roku. Okoo 1890 roku Artur Zawisza wybudowa w Goszycach nowy dwr, ktry mieszkacy tych okolic dugo jeszcze nazywali paacem.

Przez cay okres rozbiorw dwr w Goszycach by dla tych obszarw wanym miejscem kultywowania polskoci i dziaalnoci niepodlegociowej. Szczeglna rola przypada u udziale Zofii Zawiszance. Ta pisarka, poetka od wczesnej modoci zwizana bya z polskim ruchem niepodlegociowym. Ju w burzliwych latach 1905-07 wraz ze swoim mem w Januszem Gsiorowskim w przyszoci generaem Wojska Polskiego organizowaa lokalne manifestacje patriotyczne, ktrych celem byo m.in. przywrcenie jzyka polskiego w owiacie i administracji. Od 1908 roku m.in. poprzez dziaalno w Zwizku Walki Czynnej i Druynach Strzeleckich cile wsppracowaa z Jzefem Pisudskim. Tote nic dziwnego, i po przekroczeniu granicy austriacko-rosyjskiej w nocy z 2/3 sierpnia 1914 roku legionici - czonkowie patrolu zwiadowczego, dowodzonego przez mjr. W. Belin-Pramowskiego wanie w Goszycach zatrzymali si na swj pierwszy postj. Std te wysany zosta pierwszy meldunek do J. Pisudskiego a dostarczya go wanie Zofia Zawiszanka.

Jzef Pisudski ju jako Marszaek Polski odwiedzi Goszyce w 1924 r. w dziesit rocznic wymarszu pierwszego patrolu zwiadowczego, (wydarzenie to upamitnia tablica pamitkowa wmurowana w jedn ze cian goszyckiego dworu).

Ju w niepodlegej Polsce Zofia Zawiszanka wydzielia z wasnego majtku i przekazaa na wasno onierzy – legionistw Jzefa Pisudskiego dziesiciomorgowe dziaki rolne. Dzi tamte wydarzenia przypomina nazwa jednej z kolonii pooonych pomidzy Luborzyc a Goszycami - Legionwka.

W okresie midzywojennym Goszyce naleay do Gminy Luborzyca i Powiatu Miechowskiego. Miejscowo ta w 1925 roku liczya 366 mieszkacw (wszyscy wyznania rzymskokatolickiego). Dziaaa tu szkoa, zaoona jeszcze w roku 1907. W latach trzydziestych bya to szkoa picioklasowa. W roku 1928 zaoona zostaa w Goszycach jednostka Stray Poarnej, ktrej pierwszym Komendantem by Jan Nowak a honorowym Prezesem Zofia Zawiszanka.

Bardzo wanym wydarzeniem w historii Goszyc tego okresu bya inscenizacja w 1936 roku na miejscowych boniach ywej Panoramy Racawickiej w ktrej uczestniczyo blisko 300 osb.

W dramatycznym okresie hitlerowskiej okupacji Goszyce znw stay si wanym orodkiem dziaalnoci niepodlegociowej. W tutejszym dworze schronienie znaleli m.in. uchodcy ze zniszczonej Warszawy wrd ktrych by pniejszy laureat Literackiej Nagrody Nobla Czesaw Miosz. Tutaj okupacj spdzi take zi Zofii Zawiszanki Jerzy Turowicz przyszy wieloletni redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego. Spord mieszkacw Goszyc wywodzio si take wielu partyzantw - czonkw Batalionw Chopskich i Armii Krajowej.

Dnia 17 stycznia 1945 r. do Goszyc wkroczyy oddziay radzieckie, oznaczao to zarazem koniec wojny ale i koniec istniejcego dotd „wiata”. Dekret o reformie rolnej podobnie jak i w pozostaych miejscowociach tworzcych dzi Gmin Kocmyrzw-Luborzyca oznacza cakowit zmian istniejcych dotd stosunkw spoecznych i wasnociowych. Majtek dworski ulega parcelacji. Jego wikszo zostaje przekazana miejscowym chopom, natomiast tzw. „resztwk” liczc ok. 23 ha ziemi otrzymuje w uytkowanie Akademia Grniczo-Hutnicza z Krakowa.