WYSIOŁEK LUBORZYCKI

Najmłodszym z sołectw tworzących dzisiejszą Gminę Kocmyrzów-Luborzyca jest miejscowość Wysiołek Luborzycki. Zostało ono utworzone na mocy rozporządzenia wojewody kieleckiego z dnia 24 kwietnia 1934 roku. W jego skład weszły osady i kolonie związane wcześniej z Luborzycą i Łuczycami ( Kapkazy, Rosja, Radwany, Dziadówki).

Najstarszą z nich były Radwany- folwark ściśle związany z dworem w Łuczycach, o istnieniu których informacje znaleźć możemy już u Jana Długosza. Według nich ówczesnymi (druga połowa XV w.) właścicielami folwarku w Radwanach byli Jakub i Rodger Koniecpolscy herbu „Pobóg”. Ciekawa i niewyjaśniona jest geneza pochodzenia nazw takich osad jak Rosja i Kapkazy, których nazwa długo pisana była jako „Kałkazy”. ( decyzje o ostatecznym wprowadzeniu nazwy Kapkazy podjęły władze Powiatu Miechowskiego dopiero w 1925 r. ). Według interpretacji R. Domańskiego, opierającego się przede wszystkim na przekazie ustnym pochodzenie tych nazw nawiązuje do okresu tuż po upadku Insurekcji Kościuszkowskiej. Wtedy to władze rosyjskie miały utworzyć powyższe osady i osiedlić na nich weteranów armii carskiej, którzy mieli nadzorować miejscową ludność, wspierającą powstańców 1794 roku. Za potwierdzeniem powyższej hipotezy może przemawiać fakt pobytu T. Kościuszki i jego oddziałów w Luborzycy (1-3 IV 1794 r.) w przeddzień bitwy pod Racławicami. Z drugiej strony brak jest jednak jakichkolwiek danych historycznych czy to w formie dokumentów urzędowych czy też pamiętnikarskich potwierdzających tą hipotezę. Dodatkowo nigdzie w tej okolicy nie zachowały się jakiekolwiek ślady materialne dłuższego pobytu i działalności rosyjskich osadników wojskowych.

Historię Wysiołka Luborzyckiego nie sposób rozpatrywać w oderwaniu od historii Łuczyc a przede wszystkim Luborzycy z którymi ziemie tworzące ta miejscowość związane były przez wieki. Utworzenie tej miejscowości w okresie międzywojennym spowodowało przy tym szereg niejasności i utrudnień związanych z lokalizacją wielu historycznych obiektów istniejących na terenie dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Dotyczy to np. najstarszego zabytku architektury sakralnej na tym obszarze jakim jest kościół parafialny w Luborzycy, który do czasu utworzenia Wysiołka Luborzyckiego umiejscowiony był w tejże właśnie miejscowości a obecnie znajduje się na terenie Wysiołka Luborzyckiego. Podobnie rzecz ma się z luborzycką szkołą podstawową im. 600 – lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego .

W ostatnich latach Wysiołek Luborzycki można określić mianem swego rodzaju „centrum oświatowego” Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Tutaj bowiem wybudowane zostało i oddane do użytku w roku 2004 nowoczesne Gimnazjum, a w trzy lata później w 2007 r. równie nowoczesna sala gimnastyczna.