PIETRZEJOWICE

Miejscowo ta w zachowanych rdach pisanych zostaa odnotowana w dokumencie pochodzcym z 1252 roku (de Petreiowiz). Nazwa Pietrzejowice pochodzi najprawdopodobniej od nazwy osobowej pochodzenia chrzecijaskiego Pietrzej (< Petrus). Istnieje rwnie hipoteza czca pochodzenie nazwy tej miejscowoci od nazwy staego podatku paconego na rzecz Stolicy Apostolskiej tzw. „witopietrza”.

Pocztkowo byy Pietrzejowice wasnoci rycersk. Okoo 1351 roku dobra pietrzejowickie bd to jako darowizna bd to jako nadanie przeszy na wasno klasztoru Benedyktynw z ysej Gry. W posiadaniu Zakonu Benedyktynw, Pietrzejowice pozostay a do drugiej dekady XIX wieku. Przez wieki Pietrzejowice byy nie tylko przynoszcym nie mae dochody majtkiem ziemskim ale i wysunit placwk handlu sol klasztoru Benedyktynw ysogrskich. Mieszkacy tej miejscowoci zobowizani byli bowiem rwnie do transportu soli na potrzeby zakonnikw z ysej Gry. Mimo tych rozlicznych obowizkw szczeglnie w XV wieku mieszkacy Pietrzejowice cieszyli si wzgldnym dobrobytem. wiadczy o tym moe choby to, i synowie chopw z tej miejscowoci zostawali studentami krakowskiej Alma Mater (m.in. w 1418 r. na list studentw krakowskiej uczelni wpisani zostali Andrzej i Dominik z Pietrzejowic).

Zachowane dokumenty (m.in. rejestry podatkowe z lat 1581, 1629, 1680) potwierdzaj, i majtek w Pietrzejowicach zarzdzany by zwykle przez dzierawcw lub specjalnych zarzdcw wyznaczanych przez wadze zakonne. Szybko te w Pietrzejowicach zanikny kmiece gospodarstwa czynszowe, ktrych nie ma w tej miejscowoci ju na przeomie XVI i XVII w.

W 1702 roku w okolice Pietrzejowic i Rawaowic byy miejscem potyczki miejscowych kmieci z wracajcym po bitwie pod Kliszowem oddziaem wojsk szwedzkich. Wydarzenie to potwierdza odnaleziony w Pietrzejowicach w 1946 r. szkielet szwedzkiego onierza. Na jego przynaleno do armii szwedzkiej potwierdza m.in. znalezione przy nim uzbrojenie (charakterystyczna rusznica).

Mieszkacy tej miejscowoci ju w okresie Powstania Kociuszkowskiego po raz pierwszy daj przykad swojego patriotyzmu i przywizania do polskoci. Do dnia dzisiejszego w pamici mieszkacw Pietrzejowic zachoway si nazwiska braci Wypychw, ktrzy walczyli w chopskich oddziaach Tadeusza Kociuszki. Po upadku Insurekcji bracia przeladowani byli przez wadze rosyjskie, co zmusio jednego z nich do ucieczki i osiedlenia w znajdujcym si ju pod wadz austriack Sulechowie.

Upadek I Rzeczypospolitej a nastpnie postanowienia Kongresu Wiedeskiego pozostawiy Pietrzejowice po rosyjskiej stronie granicy. W roku 1819 wadze wczesnego Krlestwa Kongresowego podlegego Rosji zlikwidoway Opactwo Benedyktynw na ysej Grze a jego majtek uleg konfiskacie. W ten sposb majtek w Pietrzejowicach przejty zosta przez wadze pastwowe a nastpnie najprawdopodobniej wystawiony na licytacj bd oddany w dzieraw.

Jego pierwszym dzierawc zosta wedug posiadanych informacji niejaki Marian Polanowski, ktry kilkanacie lat pniej walczy w Powstaniu Listopadowym (1830-31). Za udzia w Powstaniu mia Polanowski zosta przez wadze rosyjskie skazany na zsyk na Syberi a majtek w Pietrzejowicach skonfiskowany przez wadze rosyjskie.

Skonfiskowany majtek, nazywany odtd majtkiem „majorackim” oddany zosta w rce niejakiego Olszyskiego najprawdopodobniej oficera lub urzdnika polskiego, ktry pozosta wierny wobec wadz rosyjskich.

Prawdopodobnie po upadku Powstania Styczniowego (1863-64), by moe w nawizaniu z wprowadzon w ycie przez cara Aleksandra II reform uwaszczeniow zostay wydzielone z majtku pietrzejowickiego trzy morgowe gospodarstwa rolne, ktre otrzymali onierze armii carskiej wywodzcy si z okolicznych terenw.

Kolejnymi wacicielami Pietrzejowic zostaa rodzina Szewalskich, w rkach ktrej majtek ten pozostawa a do okoo 1920 roku. W roku1923 posiadaczem majtku zosta Stanisaw Goszczyski i zarzdza nim a do 1945 r.

Lata 1914 – 1918 to dla Pietrzejowic bardzo wany okres, nie tylko ze wzgldu na trwajc wwczas I wojn wiatow. Jeszcze w przeddzie jej wybuchu Jzef Kaczmarczyk sprowadzi do Pietrzejowic truskawki i zaoy pierwsz ich plantacj. Od tej pory a po dzie dzisiejszy s Pietrzejowice swego rodzaju „zagbiem truskawkowym” znanym nie tylko w Maopolsce.

Czasy I wojny wiatowej przyniosy rwnie Pietrzejowic powstanie pierwszej utwardzanej drogi wybudowanej przez przez onierzy armii austriackiej. Droga ta bya nastpnie odnawiana i unowoczenia w latach II Rzeczypospolitej. W 1916 roku zaoone zostao w Pietrzejowicach kko rolnicze.

W okresie midzywojennym (1918-1939) naleay Pietrzejowice do Gminy Luborzyca i Powiatu Miechowskiego. Wedug danych statystycznych liczyy w 1925 roku 289 mieszkacw i 37 budynkw mieszkalnych. Od okoo 1920 roku istniaa w Pietrzejowicach szkoa powszechna (szkoa ta dziaa do dnia dzisiejszego) .

W okresie II Rzeczypospolitej byy Pietrzejowice jednym z lokalnych centrw ruchu ludowego. Szczeglnie rol odgryway w yciu tej miejscowoci dziaajce tu modzieowe organizacje ruchu ludowego, najpierw ZMW „Siew” a nastpnie ZMW ”Wici”.

Ta aktywno spoeczna mieszkacw Pietrzejowic znalaza swoje odzwierciedlenie w tragicznych latach II wojny wiatowej. Wikszo dziaaczy przedwojennego ruchu ludowego aktywnie wczya si w antyhitlerowsk dziaalno konspiracyjn. Byli wrd nich m.in. Kazimierz Krupiski, Roman Prochalski, Tadeusz Krupiski, Stanisaw Ochmaski, Stanisaw Gawe, Natalia Wypych, Kazimiera Krupiska, Natalia Gawe – Grzywacz.

Dzi wan rol odgrywa w yciu tej miejscowoci powstaa jeszcze w okresie midzywojennym szkoa, a take miejscowe Koo Gospody Wiejskich.