To jest archiwalna wersja strony!

W zachowanych dokumentach ?ród?owych miejscowo?? Marszowice pojawia si? po raz pierwszy w 1229 roku. Jej nazwa pochodzi od nazwy patronimicznej wywodz?cej si? od nazwy osobowej – Marsz lub Mars.

W XIII wieku jak informuje Jan D?ugosz w swoim „Liber beneficiorum...” by?y Marszowice w?asno?ci? rycersk?. W?ród ówczesnych w?a?cicieli znajdujemy imiona rycerzy Rodgera , Falis?awa z Marszowic oraz Piotra z Zagórzyc. Z przekazu D?ugosza mo?na równie? wysnu? wniosek, i? miejscowo?? ta by?a wówczas terenem intensywnej kolonizacji, a w?ród osadników byli tak?e koloni?ci niemieccy. Prawdopodobnie na prze?omie XIII i XIV stulecia Marszowice by?y w ca?o?ci w?asno?ci? biskupów krakowskich. Zaliczane by?y wówczas do bardzo dochodowego tzw. klucza luborzyckiego. By?a tu wówczas karczma oraz zabudowania dworskie. Nie mo?na jednak wykluczy?, i? cz??? Marszowic nadal pozosta?a w?asno?ci? rycersk?. Zdaje si? o tym ?wiadczy?, cytowany przez ksi?dza J. Wi?niowskiego dokument sprzeda?y przez niejakiego Jana Belcza cz??ci ziemi w Marszowicach od strony Goszczy na rzecz Kapitu?y Krakowskiej , zatwierdzony przez króla W?adys?awa ?okietka w 1328 r.

Kolejne podzia?y i zmiany w?a?cicieli ziemi doprowadzi?y do ukszta?towania si? w Marszowicach skomplikowanej i specyficznej sytuacji w?asno?ciowej zupe?nie wyj?tkowej na tle innych miejscowo?ci tworz?cych dzisiejsz? Gmin? Kocmyrzów-Luborzyca. Specyfika ta polega?a w g?ównej mierze na podziale ziemi w Marszowicach pomi?dzy trzech w?a?cicieli. Pierwszym z nich by?o biskupstwo krakowskie, drugim wikariusze ko?cio?a katedralnego, z kolei trzecia cz??? Marszowic stanowi?a w?asno?? szlacheck?. W?ród szlacheckich w?a?cicieli ziemskich Marszowic wymieni? mo?na niejakiego Spytka zwanego Polutopel (1425 r.) oraz Stanis?awa Marszowskiego (1538 r.).

W siedemnastym stuleciu szlachecka cz??? Marszowic znalaz?a si? w posiadaniu „ksi???t Ostrogskich”. W okresie tym tytu? ten przynale?a? do rodziny Zas?awskich w imieniu której szlacheck? cz??ci? Marszowic zarz?dzali dzier?awcy. Podobnie rzecz przedstawi?a si? w pozosta?ych, nale??cych do instytucji duchownych cz??ciach Marszowic. Warto mo?e jeszcze wspomnie?,i? szlacheccy dzier?awcy Marszowic przysparzali przez niema?? cz??? XVII wieku licznych trosk luborzycki proboszczom, którym odmawiali p?acenia nale?nej im dziesi?ciny.

Podobnie jak i pozosta?e miejscowo?ci dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca tak?e Marszowice pad?y na pocz?tku XVIII stulecia ofiar? epidemii cholery , której pozosta?o?ci? by? istniej?cy jeszcze w XIX wieku kopiec ziemny pod którym prawdopodobnie pochowane zosta?y jej ofiary.

Po upadku I Rzeczypospolitej, znalaz?y si? Marszowice pod zaborem rosyjskim. W 1827 roku Marszowice liczy?y 28 domostw i 199 mieszka?ców. Na przestrzeni XIX stulecia w?adze pa?stwowe stopniowo przejmowa?y ziemie nale??ce najpierw do instytucji duchownych a pó?niej i osób prywatnych. Znaczna cz??? przej?tej ziemi zosta?a przez w?adze rosyjskie rozparcelowana, zw?aszcza po reformie uw?aszczeniowej 1864 roku. Najd?u?ej w r?kach prywatnych w?a?cicieli ziemskich nale?a? las marszowicki, który jeszcze oko?o 1874 roku nale?a? do Bogus?awa Kleszczy?skiego, w?a?ciciela maj?tku w Skrzeszowicach.

Wraz z reform? uw?aszczeniow? w?adze carskie wprowadzi?y w ?ycie w 1864 roku reform? samorz?dowa, która powo?a?a do ?ycia Gmin? Luborzyca do której w??czono równie? Marszowice. Pierwszym Wójtem luborzyckim zosta? Kajetan Pa?etko gospodarz z Marszowic, który po?o?y? znaczne zas?ugi dla rozwoju ziem tworz?cych ówczesn? Gmin? Luborzyca.

Swoistym ?wiadectwem zamo?no?ci mieszka?ców Marszowic prze?omu XIX i XX wieku mo?e by? nie ma?a liczba ufundowanych w tym czasie przez nich kapliczek i krzy?y przydro?nych. W?ród fundatorów by? równie? wspomniany wcze?niej Kajetan Pa?etko.

Z kolei ?wiadectwem ich patriotyzmu by?o powstanie w Marszowicach oddzia?u niepodleg?o?ciowej Polskiej Organizacji Wojskowej Józefa Pi?sudskiego. Wyj?tkowo liczna by?a równie? liczba mieszka?ców tej miejscowo?ci, którzy walczyli w legionach Józefa Pi?sudskiego. Byli w?ród nich m.in. Franciszek Ku?aga, Franciszek Krzy?anowski, Stanis?aw Krzy?anowski, Stefan Doniec, Miko?aj Pa?etko, Piotr Pa?etko, Jan Prusak, Jan Ku?aga, Józef ?atko, Tomasz Bro?, Pawe? Bletek, Pawe? Machnik.

Jesie? 1914 roku okaza?a si? wyj?tkowo tragiczna dla Marszowic. Miejscowo?? ta podczas toczonej przez Rosjan i Austriaków bitwy o Kraków zosta?a niemal ca?kowicie zniszczona, g?ównie wskutek prowadzonego przez kilka miesi?cy ostrza?u artyleryjskiego.

Po odzyskaniu niepodleg?o?ci Marszowice dzi?ki ofiarno?ci swoich mieszka?ców szybko podnosi?y si? ze zniszcze? wojennych. Wed?ug danych statystycznych pochodz?cych z 1925 roku miejscowo?? ta liczy?a 323 mieszka?ców i 42 budynki mieszkalne.

W okresie II Rzeczypospolitej (1918 – 1939) sta?y si? Marszowice jednym z lokalnych centrów ruchu ludowego. Dzia?a?o tu zarówno PSL „Piast”, PSL „Wyzwolenie” jak i w latach 1927 – 1935 mocno lewicuj?ca Niezale?na Partia Ch?opska. Dzia?a?y tutaj tak?e zwi?zane z ruchem ludowym organizacje m?odzie?owe ZMW „Siew” a potem ZMW „Wici”.

Podczas dramatycznego okresu II wojny ?wiatowej Marszowice odegra?y wyj?tkow? rol? w dzia?alno?ci konspiracyjnej i partyzanckiej na ziemiach dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. To tutaj dzia?a?a od 1944 roku nielegalna drukarnia w której drukowano nielegaln? pras? ludow?: „Ch?opi walcz?” i „Odwet”. Drukarnia ta mie?ci?a si? w piwnicy domu Stanis?awa Krzy?anowskiego. To tutaj odbywa?y si? tajne narady i odprawy dowództwa VI Okr?gu Batalionów Ch?opskich. Wyj?tkow? rol? w dzia?alno?ci konspiracyjnej Marszowic pe?ni? dom rodziny Wójcików, gdzie m.in. odbywa?y si? wspomniane wcze?niej odprawy i gdzie niejednokrotnie ukrywali si? wy?si oficerowie Batalionów Ch?opskich.

Prze?y?y tak?e Marszowice wielk? wojenn? tragedi?, kiedy to 3 lipca 1943 r. karna ekspedycja przeprowadzona przez okupanta hitlerowskiego zamordowa?a w tej miejscowo?ci sze?? osób. Byli to: Konstanty Krzy?anowski, Jakub Krzy?anowski, Wojciech Machnik, Anna Machnik, Jan Knafel i Józef Knafel. W miejscu ich ?mierci 24 maja 1981 roku ods?oni?ta zosta?a pami?tkowa tablica.

Same Marszowice zosta?y w 1982 roku uhonorowane Krzy?em Partyzanckim za dzia?alno?? jej mieszka?ców w walce z hitlerowskim naje?d?c? w latach II wojny ?wiatowej. Dzi?ki staraniom mieszka?ców Marszowic rok pó?niej w 1983 roku otwarty zosta? Dom Batalionów Ch?opskich.

Dzi? w Marszowicach szczególn? rol? w rozwijaniu lokalnej aktywno?ci mieszka?ców odgrywa utworzona w po?owie lat pi??dziesi?tych XX wieku jednostka Ochotniczej Stra?y Po?arnej.