To jest archiwalna wersja strony!

Nazwa ?uczyce po raz pierwszy pojawia si? w dokumentach ?ród?owych w 1309 roku. Jej nazwa maj?ca charakter nazwy patronimicznej wywodzi si? od nazwy osobowej pochodzenia chrze?cija?skiego - ?uka, b?d?cej przekszta?ceniem imienia ?ukasz (?ac. Lukas ).

Ju? na pocz?tku XIV wieku by?y ?uczce miejscowo?ci? , której w?a?ciciele nale?eli co najwy?ej do ?redniozamo?nej grupy rycerstwa. Przez d?ugi okres czasu w?asno?? ziemska na terenie ?uczyc by?a mocno rozdrobniona pomi?dzy kilka rodów rycerskich. Jedn? z takich rodzin by?a maj?cych dobra w ?uczycach by?a rodzina Nied?wieckich, której kariera rozpocz??a si? u schy?ku XIII wieku. Z tej to rodziny wywodzi? si? Andrzej z ?uczyc. By? on jednym z pierwszych znanych z imienia Polaków studiuj?cych na Uniwersytecie Paryskim. Studiowa? tam prawdopodobnie pomi?dzy 1310 a 1317 r. Andrzej z ?uczyc to tak?e jeden z najbli?szych wspó?pracowników zas?u?onego dla sprawy zjednoczenia Polski arcybiskupa gnie?nie?skiego Jakuba ?winki. Jego osoba kilkakrotnie wymieniana by?a w bullach ówczesnych papie?y. Posiada? tak?e jedn? z najwi?kszych bibliotek prywatnych w XIV- wiecznej Polsce.

Po?ród w?a?cicieli ziemi w ?uczycach w drugiej po?owie XIV wieku co raz bardziej na znaczeniu zyskuje rodzina Szafra?ców. U schy?ku tego stulecia a szczególnie w pierwszych dekadach XV stulecia Szafra?cowie s? ju? jedn? z najpot??niejszych polskich rodzin mo?now?adczych ( do nich nale?a? m.in. s?ynny po dzi? dzie? zamek w Pieskowej Skale).Twórc? pot?gi tego rodu by? Piotr I Szafranie z ?uczyc. Wa?n? rol? w dziejach samych ?uczyc odegra? Tomasz Szafraniec z z ?uczyc. On to znacz?co powi?kszy? maj?tek rodowy w tej miejscowo?ci m.in. po przez utworzenie nowego folwarku. On te? doprowadzi? do zmiany zapisów prawnych w wyniku czego „dziesi?cina” z maj?tku Szafra?ców w ?uczycach przekazana zosta?a na rzecz ko?cio?a parafialnego w Luborzycy.

Po ?mierci Piotra II Szafra?ca w 1437 r. maj?tek rodziny w ?uczycach przeszed? na przedstawiciela bocznej ga??zi rodziny Stanis?awa z M?odziejowic (M?odziejowskiego). W posiadaniu tej rodziny cz??? maj?tku ziemskiego w ?uczycach pozosta?a prawdopodobnie do lat trzydziestych XVI wieku , kiedy to zmar? bezpotomnie Andrzej M?odziejowski. Warto jednak pami?ta?, i? M?odziejowscy ju? wcze?niej rozsprzedawali ?uczycki maj?tek. W?ród jego nowych wspó?w?a?cicieli znale?li si? u schy?ku XV w. m.in. bracia Jakub i Przedbór z Koniecpola oraz referendarz królewski Walenty Dembi?ski. To najprawdopodobniej jedna z ga??zi rodu Dembi?skich (pisz?ca si? jako D?bi?scy) przejmie w XVII stuleciu w ca?o?ci maj?tek ziemski w ?uczycach i uczyni go swoim „gniazdem rodowym” (m.in. Samuel D?bi?ski -1629 r.).

Wydarzenia Insurekcji Ko?ciuszkowskiej 1794 roku na trwa?e wpisa?y si? w tradycj? i pami?? mieszka?ców ?uczyc. Fakt mia? nie tylko zwi?zek z wysoce prawdopodobnym udzia?em grupy wywodz?cych si? z ?uczyc ch?opów w oddzia?ach kosynierów Tadeusza Ko?ciuszki ale i przekazywanym z pokolenia na pokolenie podaniem jakoby Bartosz G?owacki wywodzi? si? z tej?e miejscowo?ci. Dzi? wiadomo ju?, i? ch?opski bohater pochodzi? z Rz?dowic, wiadomo tak?e sk?d wzi??o si? wyj?tkowe w ?uczycach przywi?zanie do tej postaci. Otó? z ?uczycami, zwi?za?a swoje ?ycie najm?odsza córka bohatera bitwy pod Rac?awicami – Justyna, która wysz?a za m?? za pochodz?cego z tej miejscowo?ci Szymona B?ahuta (lub B?awuta).

Po III rozbiorze Rzeczypospolitej, ?uczyce znalaz?y si? pod panowaniem rosyjskim, w roku 1827 liczy?y one 47 domostw i 264 mieszka?ców.

Wa?n? dat? w dziewi?tnastowiecznej historii tej miejscowo?ci jest rok 1864, kiedy to wprowadzona zostaje w ?ycie carska reforma uw?aszczeniowa. W jej wyniku cz??ciowej parcelacji ulega ówczesny maj?tek ziemski w ?uczyc.

Pocz?tek XX wieku (lata 1905-1907) przyniós? ?uczycom szereg wyst?pie? ch?opskich, podczas których podnoszone by?y zarówno kwestie narodowe jak i spo?eczne.

W?ród w?a?cicieli tego maj?tku w XIX i XX wieku pojawiaj? si? m.in. rodzina Jagni?skich oraz rodzina Unrugów , w posiadaniu której ?uczyce pozostaj? a? do 1945 r.(ostatnim w?a?cicielem by? hrabia W?adys?aw Unrug).

W okresie mi?dzywojennym (1918-1939) nast?pi?o w ?uczycach znaczne o?ywienie lokalnej dzia?alno?ci spo?ecznej. Rok 1919 to powstanie pierwszej szko?y w tej miejscowo?ci ( w 1932 by?a to szko?a trzyklasowa do której ucz?szcza?o 91 uczniów). Z kolei 23 marca 1927 roku za?o?ona zosta?a w ?uczycach Ochotnicza Stra? Po?arna, której pierwszym naczelnikiem zosta? Piotr Wilk. Wielkim wydarzeniem w mi?dzywojennych dziejach ?uczyc by?a wizyta ówczesnego Prezydenta Polski Ignacego Mo?cickiego 24 listopada 1934 r. Zwi?zana ona by?a z otwarciem nowo wybudowanego odcinka linii kolejowej Kraków – Tunel. Wybór ?uczyc na miejsce uroczystego jej otwarcia zwi?zany by? z faktem wybudowania w tej miejscowo?ci du?ej stacji prze?adunkowej.

W okresie II wojny ?wiatowej by?y ?uczyce wa?nym miejscem dzia?alno?ci konspiracyjnej. Wielu ?o?nierzy niepodleg?o?ciowego podziemia zarówno walcz?cych zarówno w szeregach Armii Krajowej jak i Batalionów Ch?opskich wywodzi?o si? w?a?nie z tej miejscowo?ci. Tutaj dzia?a? m.in. partyzancka dru?yna kolejowa, dowodzona przez Józefa Nowotnego. Pomimo wzmo?onej niemieckiej ochrony policyjno-wojskowej stacji kolejowej w ?uczycach oddzia?y partyzanckie podejmowa?y akcje dywersyjne skierowane przeciwko niemieckim poci?gom transportowym. Taka akcja podj?ta zosta? m.in. 28 lipca 1944 r.

Po zako?czeniu II wojny ?wiatowej i wprowadzeniu w ?ycie dekretu o reformie rolnej maj?tek ziemski w ?uczycach zosta? rozparcelowany. Ziemia w zdecydowanej wi?kszo?ci zosta?a przekazana ma?orolnym i bezrolnym okolicznym ch?opom. Tylko nieznaczna jej cz??? przej?ta zosta?a przez w?adze pa?stwowe i przekazana, nieistniej?cemu ju? Liceum Spó?dzielczemu, które zosta?o utworzone.

Dzi? w ?uczycach nadal istnieje szko?a, dzia?a Ochotnicza Stra? Po?arna a tak?e powsta?e w latach powojennych Ko?o Gospody? Wiejskich i klub sportowy „Kosynierzy”.