KOCMYRZÓW

Nazwa tej miejscowości ulegała częstym zmianom. W dokumentach spotykamy więc pisownię „Kośmirow”, „Kośmirzow” a także „ Koćmierzow”. Genezę pochodzenia nazwy tej miejscowości trudno jest w sposób jednoznaczny określić. Być może pochodzi ona od nazwy osobowej „Kośmir”. Jedna z istniejących hipotez wiąże nazwę tej miejscowości z rodziną pierwszych jej właścicieli – Kośmirzowskich. Nie ma jednak pewności czy to miejscowość przyjęła swoją nazwę od nazwiska jej właścicieli czy też była zupełnie odwrotnie.

Po raz pierwszy Kocmyrzów pojawia się w źródłach pisanych w roku 1367 jako „Kozmirzow”. Dokument ten to potwierdzenie sprzedaży domu w Krakowie, który znajdował się przy dzisiejszej ulicy Krupniczej przez Abrahama Kośmirzowskiego – właściciela Kocmyrzowa.

W okresie od XIV do XVI wieku Kocmyrzów był własnością rodziny Kośmirzowskich herbu Gryf. Jeden z ostatnich jego właścicieli wywodzących się z tego rodu - Janusz Kośmirzowski był fundatorem srebrnych ampułek mszalnych dla luborzyckiego kościoła . Ampułki te pochodzące prawdopodobnie z roku 1534 , stanowią dziś jeden z najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej luborzyckiej świątyni.

Prawdopodobnie XVI stuleciu Kocmyrzów lub jakaś jego część należała do biskupa krakowskiego. W wieku XVII Kocmyrzów był własnością wielkorządcy krakowskiego i starosty niepołomickiego Stanisława Witowskiego.

Po upadku I Rzeczpospolitej Kocmyrzów znalazł się w granicach monarchii Habsburgów (w latach 1815 – 1846 miejscowość ta została przyłączona do Wolnego Miasta Krakowa powstałego na mocy decyzji Kongresu Wiedeńskiego - 1814-1815). Właścicielami Kocmyrzowa w XIX wieku była do m.in. rodzina Potockich. Jeszcze w 1880 roku Kocmyrzów należał do Honorata Caetani ksiecia Teano oraz jego małżonki Hersyli Loretalli,wdowy po hrabim Potockim. Następnie Kocmyrzów stał się własnością rodziny Mycielskich z ramienia których jego dzierżawcami była najpierw rodzina Goldbergów a następnie Stanisław Kochanowski. Ten ostatni rozpoczął przebudowę dworku w Kocmyrzowie.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Kocmyrzowa w XIX wieku było uruchomienie 14 grudnia 1899 r. linii kolejowej łączącej tę miejscowość z Krakowem. Wpłynęło to w istotny sposób na rozwój gospodarczy Kocmyrzowa i jego okolic.

W pierwszych miesiącach I wojny światowej (1914-1918) Kocmyrzów stał się podobnie jak i obszar całej dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca miejscem gwałtownych walk rosyjsko – austriackich. Ich świadectwem pozostaje cmentarz wojskowy na którym spoczywa kilkudziesięciu żołnierzy obu walczących armii. W roku 1915 wojskowe władze austriackie zainicjowały budowę linii kolei wąskotorowej z Kocmyrzowa do Słomnik i Proszowic. Odcinek linii kolejowej do Proszowic został ukończony już w 1917 roku.

Już w niepodległej Polsce (początek lat dwudziestych) właściciel Kocmyrzowa hrabia Władysław Mycielski podejmuje decyzję o parcelacji i sprzedaży majątku w Kocmyrzowie. Na jego prośbę parcelacją ziemi dworskiej w Kocmyrzowie kieruje dr. Michał Habuda ówczesny prezes Krakowskiej Izby Adwokackiej. Sam dwór w Kocmyrzowie wraz z około 50 ha ziemi nabywa Wojciech Wawreczko.

W okresie międzywojennym w Kocmyrzowie zaczęli przyjmować pierwsi stali lekarze – najpierw doktor Herman a po nim doktor M. Rogalski.

W latach II Rzeczypospolitej w Kocmyrzowie mieszkało 431 osób. Wśród nich było 14 osób wyznania mojżeszowego ( dane te pochodzą z 1925 r. ).

W okresie okupacji hitlerowskiej w Kocmyrzowie działały aktywnie struktury Polskiego Państwa Podziemnego. Pomimo stosunkowo licznej obecności w tej miejscowości zarówno policji niemieckiej i tutaj oddziały partyzanckie potrafiły przeprowadzić udane akcje bojowe. Tak było np. 26 lipca 1944 r. kiedy to oddział Batalionów Chłopskich zajął posterunek policji „granatowej” znajdujący się w Kocmyrzowie. Partyzanci w trakcie tej akcji zdobyli m.in. 12 karabinów, 40 granatów i dużą ilość amunicji. W Kocmyrzowie znalazła także schronienie liczna grupa mieszkańców Warszawy, wysiedlonej przez Niemców po upadku Powstania Warszawskiego w 1944 r.

Dziś działa w Kocmyrzowie Koło Gospodyń Wiejskich, klub sportowy LKS „Sokół” Kocmyrzów. Istnieje stale rozwijająca się szkoła podstawowa.