To jest archiwalna wersja strony!

Zamieszczone na niej tresci moga być zdezaktualizowane.

Aktualna strona znajduje siÄ™ pod adresem:

www.kocmyrzow-luborzyca.ug.gov.pl


KARNIÓW

Profesor K. Rymunt w swojej pracy po?wi?conej pochodzeniu nazewnictwa miejscowo?ci pó?nocnej cz??ci dawnego Województwa Krakowskiego okre?la pochodzenie nazwy tej miejscowo?ci jako nazw? dzier?awcz? pochodz?c? od nazwy osobowej Kar?, która mog?a by? form? skrócon? imienia lub przydomka osobowego.

Po raz pierwszy w dokumentach pisanych miejscowo?? ta pojawia si? w 1278 roku. Zawarte w niej informacje okre?laj? Karniów jako „wie? po?o?n? w Kasztelanii Krakowskiej, nale??ca do klasztoru Bo?ogrobców w Miechowie. Jak mo?na przeczyta? w w/w dokumencie Zakon miechowski przekazuje Karniów w do?ywocie kanonikowi krakowskiemu i wroc?awskiemu Zbros?awowi. W zamian ów kanonik zobowi?zany jest m.in. przeprowadzi? melioracj? w Karniowie. Z kolei dokument Kazimierza Wielkiego z 1354 r. zezwala miechowskim mnichom na przeprowadzenie lokacji Karniowa na prawie niemieckim. Wa?n? dat? w historii ?redniowiecznego Karniowa jest rok 1365. Wtedy to król Kazimierz Wielki po?wiadcza dokonanie zamiany pomi?dzy klasztorem Bo?ogrobców w Miechowie a bra?mi Miko?ajem i Spytkiem ówczesnymi wójtami miechowskimi. W jej wyniku obaj bracia w zamian za zrzeczenie si? miechowskiego wójtostwa otrzymuj? na w?asno?? m.in. wie? Karniów. Po przej?ciu Karniowa obaj bracia przyj?li nazwisko Karniowskich, wywodz?c je od nazwy tej miejscowo?ci. W posiadaniu tej rodziny Karniów pozostawa? do 1436. Wówczas to rodzina odsprzeda?a Karniów kanclerzowi Królestwa Polskiego Janowi Koniecpolskiemu, po którym w?a?cicielem Karniowa zosta? jego syn Stefan Koniecpolski.

O ?redniowiecznych mieszka?cach Karniowa dowiadujemy si? nie tylko z dokumentów prawnych, lecz tak?e z dokumentów krakowskiej Akademii czy te? zapisów w aktach sto?ecznego miasta Krakowa. I tak na listach studentów krakowskiej Alma Mater pod dat? 1401 figuruje niejaki Ninota z Karniowa ( pó?niej pleban w Morawicy a wreszcie prokurator konsystorza krakowskiego w latach 1421-1423). Na podobnej li?cie z lat 1414-15 zapisany zosta? z kolei Piotr z Karniowa. Zaradno?ci ówczesnych mieszka?ców tej miejscowo?ci po?wiadczaj? natomiast dokumenty o przyj?ciu kmieci z Karniowa w poczet mieszczan krakowskich (1407 r. - Stanis?aw ?uczkowic, 1444 – Andrzej z Karniowa).

W XVII stuleciu Karniów sta? si? cz??ci? dóbr nale??cych do jednego z najzamo?niejszych rodów Rzeczpospolitej Lubomirskich z Wi?nicza. O tym, ?e maj?tek i folwark w Karniowie przynosi? jego w?a?cicielom w tym okresie znacz?ce dochody ?wiadczy? mog? rejestry podatkowe z 1629 i 1680 r. a tak?e ich porównanie cho?by z pobliskimi Czulicami b?d?cymi przecie? siedzib? parafii. I tak w roku 1629 dzier?awca Karniowa niejaki Jan Drabik odda? ponad 55 florenów podatku, podczas gdy w Czulicach jego wysoko?? wynosi?a tylko niewiele ponad 19 florenów.

Równie? w XVIII wieku mia? Karniów swoje chwile „wielko?ci”. To w?a?nie tutaj i w pobliskich Czulicach cz?sto rezydowa? w latach 1708 – 1710 ówczesny biskup krakowski Kazimierz ?ubie?ski. Przypomnijmy w tym miejscu, i? lata te to czas kiedy na ziemiach po?udniowo-wschodniej Polski panowa?a jedna z najwi?kszych epidemii w XVIII w. Dodatkowo o zamo?no?ci karniowskiego folwarku ?wiadczy? mo?e fakt istnienia specjalnej dworskiej kaplicy (dokumenty wizytacyjne biskupa Za?uskiego 1747 r.).

Po upadku I Rzeczpospolitej Karniów znalaz? si? po austriackiej stronie granicy.

W latach 1815 -1846 Karniów podobnie jak i kilka innych miejscowo?ci tworz?cych dzi? Gmin? Kocmyrzów-Luborzyca by? cz??ci? Wolnego Miasta Krakowa.

W drugiej po?owie XIX stulecia by? Karniów typowo nadgraniczn? wiosk? monarchii Austro – W?gierskiej. Oko?o 1880 roku wraz z w?a?cicielami maj?tku i s?u?b? dworsk? liczy? Karniów 293 mieszka?ców. Ówczesn? za? jego w?a?cicielk? by?a Marianna Lipczy?ska.

Wielka historia ponownie dramatycznie otar?a si? o t? miejscowo?? w pierwszych miesi?cach I wojny ?wiatowej, kiedy to dosz?o na tych terenach do zaci?tych, kilkumiesi?cznych walk pomi?dzy wojskami rosyjskim i austriackim. Pami?tk? po tych wydarzeniach jest zachowany do dnia dzisiejszego w Karniowie Pomnik -Mogi?a ?o?nierzy austriackich poleg?ych w 1914 roku.

Z dziejów Karniowa w czasach II Rzeczpospolitej (1918-1939) warto wspomnie? m.in. ostatni? w?a?cicielk? maj?tku w Karniowie (a? do 1945 r.) Józef? Straszewsk? oraz za?o?enie w tej miejscowo?ci w 1927 roku Ochotniczej Stra?y Po?arnej, którego g?ównym inicjatorem by? Franciszek Wierzba. Powsta?a wówczas Ochotnicza Stra? Po?arna dzia?a do dnia dzisiejszego. Dzia?a w Karniowie równie? Ko?o Gospody? Wiejskich. Wa?n? rol? w ?yciu tej miejscowo?ci pe?ni tak?e funkcjonuj?ca tu szko?a podstawowa.