GOSZCZA

Goszcza dawnej „Gostcza” wywodzi swoj nazw najprawdopodobniej od nazwy od nazwy dzierawczej wywodzcej si od nazwy osobowej „Gostek” ( Gocisaw, Gociwuj).

Legenda wie t miejscowo z osob pierwszego polskiego witego – witego Wojciecha. Wedug niej mia on w czasie jednej ze swoich podry zatrzyma si tutaj na krtki odpoczynek. Na pobliskim zboczu w czasie jego postoju wytrysn miao wwczas rdo, ktre do dnia dzisiejszego nosi na pamitk tego wydarzenia nazw „Wojciechwki”.

Pierwszy zapis w zachowanych rdach historycznych dotyczc Goszczy pojawia si w dokumencie biskupa krakowskiego Gedki z roku 1198. Jest to zarazem pierwsza historyczna wzmianka o ziemiach dzisiejszej Gminy Kocmyrzw – Luborzyca.

Od roku 1279 Goszcza staa si wasnoci Kapituy Krakowskiej, co stosownym dokumentem potwierdzi ksi krakowski i sandomierski Bolesaw Wstydliwy. W XIV stuleciu staraniem kanonikw krakowskich w Goszczy wybudowany zosta drewniany koci pw. w. Wawrzyca. Pierwsze wzmianki potwierdzajce jego istnienie pochodz z lat 1373-1374. Prawdopodobnie w tym samym okresie Goszcza staa si siedzib parafii.

Na pocztku XVI w. (ok 1503 -04 r.) koci w Goszczy staraniem Kapituy Krakowskiej zosta przebudowany a za prace te odpowiada jeden z krakowskich kanonikw Jan Bostowski. Budow obecnie istniejcego murowanego kocioa w Goszczy ukoczono okoo roku 1737. W roku 1749 wczesny biskup sufragan krakowski Kunicki umieci w jego otarzu relikwie witych Aurelego i Bonifacego. Warto wspomnie rwnie, i istniejcy po dzie dzisiejszy cmentarz parafialny jest najstarszym cmentarzem pooonym poza obrbem terenw przykocielnych na terenie Gminy Kocmyrzw-Luborzyca. Powsta on w roku 1818 z inicjatywy wczesnego proboszcza ksidza Macieja Bodzaskiego. W czasach I Rzeczypospolitej nie unikna Goszcza nie rzadkich wwczas „klsk elementarnych”. I tak m.in. w 1474 rok zostaa Goszcza zniszczona przez oddziay niepatnych wojsk zacinych, natomiast w 1524 r. praktycznie opustoszaa z powodu panujcej zarazy. Wiele zniszcze i klsk przyniosy tej miejscowoci zwaszcza wojny drugiej poowy XVII i XVIII w.

Po upadku Pastwa Polskiego na ponad sto lat Goszcza staa si jedn z nadgranicznych miejscowoci Rosji. A do roku 1874 Goszcza pozostawaa wasnoci kocieln. Dopiero w tyme roku wadze rosyjskie przejy te ziemie na rzecz skarbu pastwa a nastpnie odsprzeday w rce prywatnych wacicieli. Pierwszym prywatnym wacicielem Goszczy zosta niejaki Szczepaski. Nastpnie miejscowo ta przesza na wasno rodziny Zubrzyckich w posiadaniu ktrej pozostaa a do 1945. Ostatnimi jej wacicielami byli Henryk Zubrzycki (do 1929 r.) a po nim jego szwagier Adam Stolzman (a do 1945r.)

W wieku XIX ta niewielka podkrakowska miejscowo na trwae trafia na karty historii Polski. Na krtki bowiem okres staa si Goszcza staa si wwczas jednym z centrw najtragiczniejszego polskiego zrywy niepodlegociowego jakim byo Powstanie Styczniowe. Tutaj wanie od 6 do 11 marca 1863 r. na terenach wok istniejcego do dnia dzisiejszego dworku obozowa gen. Marian Langiewicz wraz ze swoim oddziaem powstaczym. W tyme dworku genera Langiewicz otrzyma propozycj objcia funkcji Dyktatora Powstania. Jej pierwsze odczytania nastpio przed frontem oddziaw powstaczych 11 marca 1863r. tu przed ich wymarszem z Goszczy.

Okres midzywojenny (1918-1939) to czas powolnych ale staych zmian w yciu mieszkacw Goszczy. W roku 1924 z inicjatywy H. Zubrzyckiego zaoona zostaje jednostka Ochotniczej Stray Poarnej. Niedugo potem na przekazanych straakom gruntach dworskich wybudowana zostaje pierwsza, drewniana remiza straacka. Powstaa wwczas Ochotnicza Stra Poarna pozostaje do dzi dum mieszkacw Goszczy. Warto w tym miejscu doda,i ju w latach powojennych (1950 r.) zaoona zostaa straacka Orkiestra Dta „TON”.

Od schyku wieku XIX systematycznie rozwija si take szkolnictwo w Goszczy. Najpierw w budynku tzw. „rzdcwki” pooonym na terenach dworskich bya tu dwuklasowa szkoa elementarna przeksztacona jeszcze w roku 1890 w szko czteroklasow. W roku 1908 wybudowany zosta przy znaczcym udziale mieszkacw Goszczy budynek szkolny, ktry suy dzieciom i modziey przez kilka nastpnych pokole. Obecna szkoa w Goszczy mieci si w nowym budynku oddanym do uytku w roku 1994 i nosi imi jake bliskiego mieszkacom tej miejscowoci generaa Mariana Langiewicza.