To jest archiwalna wersja strony!

Genez? nazwy tej miejscowo?ci prof. K. Rymut wywodzi od nazwy patronimiczn? wywodz?cej si? od nazwy osobowej „Czu?a” ( por. np. zapis dotycz?cy Miko?aja zwanego Czu?a z 1379 r.).Mo?na j? przyrówna? do s?ów „czu?y” lub „czu?”. Podobnie jak i w przypadku Kocmyrzowa istnieje tak?e hipoteza wywodz?ca nazw? Czulic od nazwiska rodowego jej pierwszych historycznych w?a?cicieli - rodziny Czulickich herbu Czewoja.

Pierwsze historyczne wzmianki dotycz?ce tej miejscowo?ci pochodz? z lat 1325 – 1327. Potwierdzaj? one istnienie w tym czasie parafii w Czulicach. Z nich te? mo?emy pozna? imi? pierwszego znanego czulickiego proboszcza Hermana. Natomiast pierwszym odnotowanym w ?ród?ach historycznych w?a?cicielem Czulic by? niejaki Falisz (Chawlisz) z Czulic (1370 r.).

W okresie XIV – XVI wieku by?y Czulice w?asno?ci? szlacheck?, „gniazdem rodowym” rodziny Czulickich. Spo?ród przedstawicieli rodu Czulickich na szczególn? uwag? zas?uguj?: Imram senior z Czulic, Jan Czulicki „Starszy” oraz Jan Czulicki „M?odszy”. Pierwszy z nich - Imram senior z Czulic jest jednym ze znaczniejszych polskich rycerzy poleg?ych w bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku, którego imi? wymienia w swoich „Rocznikach Królestwa Polskiego” Jan D?ugosz.

Z kolei Jan Czulicki „Starszy” by? prawdopodobnie fundatorem czulickiego ko?cio?a pw. ?w. Miko?aja. Na jego zas?ugi wskazywa? mo?e m.in. umieszczenie jego p?yty epitafijnej w prezbiterium czulickiej ?wi?tyni a pami?tajmy, i? w ówczesnym okresie czasu tak w?a?nie honorowano fundatorów ko?cio?ów. Równie du?e zas?ugi dla czulickiej ?wi?tyni mia? jego wnuk Jan Czulicki m?odszy ?yj?cy w po?owie XVI stulecia. Jego to staraniem w latach czterdziestych XVI stulecia przeprowadzono gruntowne odnowienie lub nawet przebudow? ko?cio?a w Czulicach.
Do dzi? zachowa?a si? na jednym z detali ciesielskich nadpro?a portalu po?udniowego data jego wykonania – 1547 r.

O roli jak? odgrywa?y Czulice w XIV -XV wieku ?wiadczy? mog? tak?e nie w pe?ni potwierdzone ale cz?sto powtarzane przekazy o pobycie w tej miejscowo?ci tak wa?nych dla historii Polski postaci jak kronikarz czasów Kazimierza Wielkiego – Janko z Czarnkowa czy te? pierwszy polski historyk Jan D?ugosz. Z kolei o jej rozkwicie gospodarczym w tym okresie ?wiadcz? informacje Jana D?ugosza o istnieniu w tej miejscowo?ci m?yna i a? czterech karczm.

W XVII wieku nale?a?y Czulice do ?redniozamo?nej rodziny szlacheckiej Popowskich. Natomiast w nast?pnym stuleciu jej w?a?cicielami by?a znana w ówczesnej Rzeczypospolitej rodzina Morskich ( pierwszym z nich by? hrabia Zygmunt Morski – burgrabia zamku krakowskiego). Na pocz?tku XVIII stulecia w czasach wielkiej zarazy jaka nawiedzi?a Polsk? Czulice wraz z Karniowem sta?y si? miejscem cz?stego pobytu biskupa krakowskiego Kazimierza ?ubie?skiego. W lipcu 1708 r. biskup ?ubie?ski przewodniczy? uroczysto?ci? Bo?ego Cia?a w czulickim ko?ciele, a w grudniu tego? roku tak?e w czulickiej ?wi?tyni zosta? ojcem chrzestnym syna Zygmunta Morskiego – Franciszka.

Po?ród czulickich proboszczów XVIII stulecia warto przypomnie? osob? ksi?dza Franciszka Minockiego, który jako jedyny w historii sprawowa? funkcj? proboszcza zarówno w ko?ciele w Czulicach (1781-1782) jak i w Luborzycy (1783-1788). Warto by? mo?e w tym miejscu wspomnie? jeszcze ,i? w czulickim ko?ciele znajduj? si? najstarsze dokumenty pisane zwi?zane z histori? naszej Gminy, jakie znajduj? si? do dnia dzisiejszego na jej terenie,. S? to Ksi?gi Parafialne ko?cio?a w Czulicach a pierwszy umieszczony w nich zapis pochodzi z roku 1655.

W XIX wieku nale?a?y Czulice m.in. do ordynata Krzy?anowskiego, Antoniego D?bskiego a? wreszcie sta?y si? w?asno?ci? rodziny van Wollenów. W posiadaniu tej rodziny maj?tek czulicki pozosta? a? do 1945 roku.

Po upadku I Rzeczypospolitej, Czulice sta?y si? nadgraniczn? miejscowo?ci? monarchii habsburskiej - (w latach 1815 -1846 Czulice wchodzi?y w sk?ad Wolnego Miasta Krakowa). W okresie Powstania Styczniowego (1863-64) , takie po?o?enie Czulic sprawi?o, i? sta?y si? one jednym z wa?niejszych miejsc przerzutu broni i ochotników z Galicji do zaboru rosyjskiego.

Po odzyskaniu niepodleg?o?ci, w czasach II Rzeczypospolitej (1918-1939), by?y Czulice miejscowo?ci? „t?tni?ca ?yciem”. Dzia?a?y tu m.in. Spó?dzielnia Mleczarska w której produkowano znane i cenione w Krakowie mas?o „Jagódka”, Kasa Stefczyka, Kó?ko Rolnicze, Ko?o Pszczelarzy, Ko?o Sadowników, Bank Ludowy. Wa?na rol? w ?yciu mieszka?ców wsi spe?ni?a Stra? Po?arna. Zosta?a ona za?o?ona jeszcze w 1903 roku i obecnie jest najstarsz? dzia?aj?c? w naszej Gminie jednostk? Ochotniczej Stra?y Po?arnej. W Czulicach dzia?a?o równie? Ko?o M?odzie?y Wiejskiej oraz Katolickie Stowarzyszenie M?odzie?y ?e?skiej.

Wielk? rol? w rozwoju inicjatyw spo?ecznych w mi?dzywojennych Czulicach odegra?a rodzina van Wollen a zw?aszcza Franciszek van Wollen i jego ma??onka Maria, która by?a m.in. inicjatork? i organizatork? wystawienia przez m?odzie? z Czulic w Teatrze im. Juliusza S?owackiego w Krakowie inscenizacji „Hanusinego wesela” J. Cierniaka (1933 r.)

W latach hitlerowskiej okupacji dzia?a?y w Czulicach organizacje konspiracyjne, prowadzono tajne nauczanie. Tutaj schronienie znalaz?o te? wielu powsta?ców warszawskich w?ród których byli m.in. W?adys?aw Bartoszewski oraz prof. Kazimierz Kumaniecki jeden z najwybitniejszych polskich filologów klasycznych.

Po roku 1945 i wprowadzeniu w ?ycie dekretu o reformie rolnej, maj?tek dworski w Czulicach zosta? przej?ty przez w?adze pa?stwowe. W 1950 roku na ziemiach podworskich utworzono Pa?stwowe Gospodarstwo Rolne.