BARANÓWKA

Baranówka jest jednym z najpóźniej powstałych sołectw tworzących dzisiejszą Gminę Kocmyrzów-Luborzyca. Początki tej miejscowości sięgają XIX wieku. Najprawdopodobniej ziemie tworzące dzisiejszą Baranówkę zostały jako odrębna kolonia wydzielone z dóbr luborzyckich w wyniku carskiej reformy uwłaszczeniowej z 1864 roku. Jeszcze w ostatnich dekadach XIX wieku w zachowanych dokumentach nazwa Baranówka pisana jest łącznie z przymiotnikiem – Luborzycka .

Pochodzenie nazwy Baranówka według do dziś zachowanych wśród mieszkańców tej miejscowości przekazów ustnych nawiązuje do jej położenia. Były tereny pastwiskowe, położone w dużej części na pagórkach wznoszących się w kierunku Kocmyrzowa. Prawdopodobnie początkowo określane były te tereny również mianem „podbarania”, w nawiązaniu do swojego położenia względem szczytu tego swoistego pogórza określanego jako „Baran”.

Na ukształtowanie terytorialne i historię tej miejscowości znaczący wpływ miały dwa wydarzenia historyczne. Pierwszym z nich była przeprowadzona przez władze carskie częściowa parcelacja luborzyckich dóbr biskupów krakowskich w okresie po upadku Powstania Styczniowego, którymi w ówczesnym okresie administrowała rodzina Wielopolskich. Drugim z kolei była przeprowadzona około 1904 roku parcelacja majątku hrabiego Wielopolskiego, który pełnił wówczas również funkcję administratora lasów w Białej Podlaskiej. Parcelację tą przeprowadził Józef Amouraux. Zakupił on wówczas liczący około 150 mórg ziemi ornej majątek ziemski pochodzący z parcelowanych dóbr ziemskich luborzyckiego majątku, a który obejmował właśnie w dużej części ziemie dzisiejszej Baranówki.

W okresie międzywojennym dzisiejsza Baranówka uzyskała status odrębnego sołectwa. Liczyła wówczas Baranówka (dane z roku 1925) 306 mieszkańców i 43 budynki mieszkalne. Należała administracyjnie do Gminy Luborzyca i Powiatu Miechowskiego.

W latach dwudziestych XX wieku Józef Amouraux przeprowadził w zakupionym majątku ziemskim znaczące inwestycje. Pomiędzy 1923 - 1926 rokiem wybudowany został w Baranówce nowy, murowany dwór, który zastąpił dawny, drewniany dworek . Wcześniej około 1920 roku staraniem Józefa Amouraux wybudowano w Baranówce nowoczesny, mechaniczny młyn, który odegrał istotną rolę w rozwoju gospodarczym nie tylko Baranówki ale i pozostałych okolicznych miejscowości.

W 1936 roku po śmierci Józefa Amouraux, który zmarł w Krakowie, majątek w Baranówce przejął jego syn, również Józef Amouraux. Zarządzał on nim do września 1939 r., kiedy to został powołany do służby wojskowej. Po klęsce wrześniowej, udał się na emigrację do Francji, gdzie wstąpił od formowanego tam Wojska Polskiego. W 1940 roku Józef Amouraux dostał się do niewoli niemieckiej.

Podczas II wojny światowej majątkiem w Baranówce zarządzała jego siostra Maria, której mężem był Jan Kozłowski, dzierżawca majątków w Makocicach i Nadzowie, w latach II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej Aresztowany przez Gestapo, został rozstrzelany przez Niemców w Krakowie, podczas zbiorowej egzekucji przy ulicy Botanicznej 27 maja 1944 roku.

W 1945 roku majątek rodziny Amouraux w Baranówce został rozparcelowany a dworek zamieniony czasowa na magazyn w którym składowano m.in. narzędzia rolnicze pochodzące z okolicznych majątków.

Zbudowany przez Józefa Amouraux młyn w Baranówce długo jeszcze w okresie powojennym służył mieszkańcom naszej gminy. Obok młyna przez wiele lat działała w tym budynku piekarnia należąca do Gminnej Spółdzielni „Samopomocy Chłopskiej” w Kocmyrzowie.

Obecnie w centrum Baranówki znajduje się boisko sportowe oraz budynek wielofunkcyjny w którym mieszczą się m.in. filia Gminnej Biblioteki Publicznej oraz siedziby Koła Gospodyń Wiejskich i Gminnego Koła Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych Gminy Kocmyrzów - Luborzyca.