Ochrona powietrza

Wychodzc naprzeciw oczekiwaniom mieszkacw oraz realizujc zapisy Programu Ochrony Powietrza Wojewdztwa Maopolskiego, Gmina Kocmyrzw-Luborzyca podja szeroko zakrojone dziaania, ktrych celem jest poprawa stanu powietrza oraz zwikszenia wiadomoci ekologicznej mieszkacw. Oprcz wdroenia programu wymiany starych kotw wglowych na ekologiczne opalane gazem i biomas, prowadzenia kontroli palenisk oraz akcji edukacyjnych w szkoach na temat negatywnych skutkw spalania mieci, rozpoczto budow lokalnego systemu monitoringu jakoci powietrza, opartego o sie czujnikw mierzcych stenia pyw w powietrzu.

Kady z nas powinien mie dostp do informacji na temat aktualnego stanu jakoci powietrza, ktrym oddycha w danym momencie dlatego, podstawowymi zaoeniami ww. projektu, jest moliwo staego dostpu mieszkacw do aktualnych danych dotyczcych jakoci powietrza w najbliszej okolicy.
W ramach realizacji ww. zaoe, Wjt Gminy Kocmyrzw-Luborzyca, zakupi sensory jakoci powietrza firmy Airly, ktre zostay zamontowane na piciu obiektach edukacyjnych tj.

  • budynku Szkoy Podstawowej w Kocmyrzowie
  • budynku Gimnazjum w Wysioku Luborzyckim
  • budynku Szkoy Podstawowej w uczycach
  • budynku Szkoy Podstawowej w Goszycach
  • budynku Przedszkola Samorzdowego w Dojazdowie

Teraz, kady z mieszkacw moe za porednictwem gminnej strony internetowej lub strony map.airly.eu oraz aplikacji w telefonie komrkowym, sprawdzi jako powietrza mierzon bezporednio na terenie naszej gminy.

Wykonawc przedmiotowego zlecenia jest polska firma Airly, ktra dziaa na rynku od wrzenia 2016 roku. Jest ona twrc systemu monitorowania jakoci powietrza, na ktry skadaj si setki czujnikw smogu, platforma oraz prognoza zanieczyszcze powietrza. Sensory Airly odczytuj w czasie rzeczywistym seri parametrw na temat aktualnego powietrza w lokalizacji, w ktrej s umieszczone. Przede wszystkim sensory mierz pyy zawieszone PM2,5 i PM10 oraz temperatur, cinienie i wilgotno. W ten sposb umoliwiaj sprawdzanie w czasie rzeczywistym, jakim powietrzem oddychamy za pomoc oglnodostpnej platformy map.airly.eu i aplikacji na system Android oraz iOS. Punkty na mapie reprezentuj usytuowanie sensorw, a ich kolor odwzorowuje stan powietrza: od najlepszego (ziele), przez powietrze o steniu zanieczyszcze powyej dopuszczalnej normy (pomaraczowy), a po powietrze wielokrotnie przekraczajce dopuszczalne normy zanieczyszcze (czerwony i bordowy).


W ramach dziaa zmierzajcych do poprawy jakoci powietrza oraz zwikszenia wiadomoci ekologicznej mieszkacw, Gmina Kocmyrzw-Luborzyca rozpocza budow lokalnego systemu monitoringu jakoci powietrza, opartego o sie niereferencyjnych czujnikw mierzcych stenia pyw w powietrzu.

W celu podjcia odpowiednich reakcji majcych poprawi aktualn sytuacj, pierwszym etapem winna by identyfikacja rde problemu. Maj w tym pomc dane dotyczce ste zanieczyszcze w powietrzu ze szczeglnym uwzgldnieniem pyw zawieszonych, jako podstawowej emisji pochodzcej z kominw domw, gdzie do ogrzewania wykorzystuje si paliwa stae.
Kady z nas powinien mie dostp do informacji na temat aktualnego stanu jakoci powietrza, ktrym oddycha w danym momencie. W kocu tylko w cigu minuty, dorosy czowiek wykonuje rednio a 15 wdechw. Dzieci wdechw wykonuj nawet dwa razy wicej. Skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem mog by bardzo powane zarwno dla naszego zdrowia, jak i ycia.
Podstawowymi zaoeniami ww. projektu, jest moliwo staego dostpu mieszkacw do danych dotyczcych jakoci powietrza w najbliszej okolicy. Sie czujnikw ma pozwala na cigy rozwj poprzez montowanie w miar potrzeb dodatkowych sensorw. Kolejnym niezwykle wanym czynnikiem ma by moliwo nieautoryzowanego dostpu do wynikw pomiarw w oparciu o podstawowe przegldarki internetowe oraz darmowe aplikacje na urzdzenia mobilne.
W ramach realizacji ww. zaoe, Wjt Gminy Kocmyrzw-Luborzyca P. Marek Jamborski podpisa w ubiegym tygodniu z firm AIRLY Sp. z o.o., umow na dostaw i monta 5 szt. laserowych sensorw mierzcych stenia pyw w powietrzu.

Airly to polska firma, ktra dziaa na rynku od wrzenia 2016 roku. Jest ona twrc systemu monitorowania jakoci powietrza, na ktry skadaj si setki czujnikw smogu, platforma oraz prognoza zanieczyszcze powietrza. Sensory Airly odczytuj w czasie rzeczywistym seri parametrw na temat aktualnego powietrza w lokalizacji, w ktrej s umieszczone. Przede wszystkim sensory mierz pyy zawieszone PM2,5 i PM10 oraz temperatur, cinienie i wilgotno. W ten sposb umoliwiaj sprawdzanie w czasie rzeczywistym, jakim powietrzem oddychamy za pomoc oglnodostpnej platformy map.airly.eu i aplikacji na system Android oraz iOS. Punkty na mapie reprezentuj usytuowanie sensorw, a ich kolor odwzorowuje stan powietrza: od najlepszego (ziele), przez powietrze o steniu zanieczyszcze powyej dopuszczalnej normy (pomaraczowy), a po powietrze wielokrotnie przekraczajce dopuszczalne normy zanieczyszcze (czerwony i bordowy).

 

Na terenie gminy Kocmyrzw-Luborzyca, w pierwszej kolejnoci w przedmiotowe sensory zostan wyposaone budynki szk i przedszkoli. W miar upywu czasu lokalny system monitoringu swoim zasigiem obejmie wszystkie soectwa w gminie.


Zapraszamy mieszkacw do zapoznania si z stale aktualizowan map monitoringu jakoci powietrza w obrbie wojewdztwa maopolskiego opracowan przez Wojewdzki Inspektorat Ochrony rodowiska w Krakowie.

monitoring.krakow.pios.gov.pl
mapa
Komunikaty o jakoci powietrza:
mapa


W ramach Projektu zintegrowanego LIFE „Wdraanie Programu ochrony powietrza dla wojewdztwa maopolskiego – Maopolska w zdrowej atmosferze” oraz przy wsppracy z Krakowskim Alarmem Smogowym na terenie gminy Kocmyrzw-Luborzyca zosta przeprowadzony pomiar pyu zawieszonego PM10. Badanie zostao przeprowadzone od 15.03-20.03.2017 oraz od 27.03- 08.04.2017, przy uyciu miernika laserowego DUSTTRAK II AEROSOL MONITOR 8530 przystosowanego do pomiarw rodowiskowych, ktry by zainstalowany na parapecie okiennym budynku urzdu Gminy Kocmyrzw –Luborzyca.
Poniej zamieszczamy szczegowy raport z przedmiotowego badania: PDF - 556 kB


Urzd Gminy Kocmyrzw-Luborzyca informuje, i w dniu 23 stycznia 2017 r. Sejmik Wojewdztwa Maopolskiego podj uchwa Nr XXXII/452/17 w sprawie wprowadzenia na obszarze wojewdztwa maopolskiego ogranicze i zakazw w zakresie eksploatacji instalacji, w ktrych nastpuje spalanie paliw.

Przedmiotowy uchwaa nie wprowadza cakowitego zakazu palenia wglem, a jedynie wymogi dla paliw w tym dla wgla i drewna. Od 1 lipca 2017 r. bdzie funkcjonowa zakaz stosowania muw i flotw wglowych oraz zakaz spalania drewna o wilgotnoci powyej 20%. Dodatkowo nowo instalowane koty, bd musiay spenia okrelone wymagania, zgodnie z ktrymi nie bd mogy emitowa wicej ni 40 mg/m³ pyw.
W powstajcych domach nie bdzie moliwoci instalacji kota na wgiel lub drewno, ktry nie spenia adnych norm emisji zanieczyszcze. Dopuszczalne, bd jedynie nowoczesne koty pitej klasy. Mieszkacy Maopolski, ktrzy posiadaj koty niespeniajce standardw emisyjnych, zgodnie z ww. uchwa, bd musieli je wymieni do koca 2022 r. Koty trzeciej i czwartej klasy bd musiay zosta wymienione do koca 2026. istniejce koty klasy 5 bd mogy by eksploatowane bezterminowo.
Kominki bd musiay charakteryzowa si sprawnoci ciepln na poziomie 80 proc. Na ju istniejcych kominkach, ktre nie speniaj tego wymogu, bdzie trzeba zamontowa urzdzenia redukujce emisj pyu tj. np. elektrofiltry.

Uchwaa Nr XXXII/452/17 Sejmiku Wojewdztwa Maopolskiego z dnia 23 stycznia 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze wojewdztwa maopolskiego ogranicze i zakazw w zakresie eksploatacji instalacji, w ktrych nastpuje spalanie paliw.
Podsumowanie wymaga uchway antysmogowej dla Maopolski


Statystyki s alarmujce – 98% Maopolan oddycha powietrzem, ktre zawiera zbyt du ilo rakotwrczego benzo(a)pirenu. To problem szczeglnie dotkliwy w okresie jesienno-zimowym, kiedy rozpoczyna si sezon grzewczy. Dlatego wanie teraz startuje kampania spoeczna pod hasem „Dymem z pieca zabijasz”, ktra ma uwiadomi mieszkacom, e ich indywidualne decyzje maj wpyw na zdrowie i ycie wielu osb. Kampania jest realizowana w ramach projektu LIFE i jest ju kolejn inicjatyw wadz Maopolski na rzecz czystego powietrza.

Kampania zostanie zrealizowana w czterech odsonach i potrwa prawie do poowy 2018 roku. Billboardy i plakaty pojawi si w caej Maopolsce – w Krakowie, Miechowie, Owicimiu, Wieliczce, Tarnowie, Nowym Sczu, Krynicy, Nowym Targu, Zakopanem i Biaym Dunajcu. W telewizji i radiu zostan wyemitowane spoty, a do mieszkacw trafi specjalna gazeta, w ktrej znajd m.in. informacje na temat szkodliwoci smogu, ale te te dotyczce moliwoci wymiany starych piecw.
– Kampania jest prowokacyjna. Ale w ten sposb chcemy dotrze do odbiorcy – mieszkaca Maopolski - i uwiadomi mu, e jego decyzje wpywaj na zdrowie i ycie nie tylko jego samego, ale te jego dzieci i ssiadw. Nikomu nie moe si wydawa, e to czym pali w swoim piecu, to tylko jego sprawa – przekonuje marszaek Jacek Krupa i dodaje: - Wszyscy chcemy oddycha powietrzem, ktre nie stanowi zagroenia dla naszego zdrowia.
Od 15 listopada mieszkacy Maopolski mog te korzysta ze specjalnej infolinii. Dzwonic pod numer 12 63 03 100 bd mogli dowiedzie si m.in. jak zyska dofinansowanie na wymian starego pieca.
Jak wynika z analiz przeprowadzonych w ramach aktualizacji Programu ochrony powietrza dla naszego regionu, problem z przekraczaniem dopuszczalnych poziomw pyu PM10 ma a 120 maopolskich gmin (najgorsze wyniki zanotowano w Krakowie, Nowym Sczu, Ktach, Skawinie i Tuchowie), a pyu PM2,5 (powyej 20 ug/m3) – 109 gmin. Najgorszy wynik odnotowano w przypadku benzo(a)pirenu – adna z gmin w Maopolsce nie mieci si w dopuszczalnej normie.
Dlatego Maopolska od kilku lat prowadzi aktywne dziaania zmierzajce do poprawy jakoci powietrza, wyrniajc si pod tym wzgldem nie tylko w kraju, ale rwnie w Europie rodkowo – Wschodniej.
- Wprowadzilimy uchwa antysmogow dla Krakowa, realizujemy projekt LIFE, na ktry otrzymalimy 10 mln euro z Komisji Europejskiej (a cay jego budet wynosi 17 mln euro) i aktualizujemy Program ochrony powietrza. Dziki funduszom europejskim wspieramy wymian starych piecw wglowych – wylicza wicemarszaek Wojciech Kozak. – Zmierzamy do tego, aby w Maopolsce mogy by montowane tylko piece 5 klasy. Idziemy w dobr stron, chocia droga nie jest atwa. Jestemy jednak zdeterminowani, aby walczy o czyste powietrze, aby nam wszystkim oddychao si lepiej i zdrowiej – dodaje.
Zanieczyszczenie powietrza pyem zawieszonym i benzo(a)pirenem przyczynia si do:

  • chorb ukadu oddechowego: astmy, raka puc, przewlekej obturacyjnej choroby puc, czstych infekcji drg oddechowych,
  • chorb ukadu krwiononego: zawau serca, nadcinienia ttniczego, choroby niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, niewydolnoci serca,
  • chorb ukadu nerwowego: problemw z pamici i koncentracj, wyszego poziomu niepokoju, stanw depresyjnych, zmian anatomicznych w mzgu, choroby Alzhaimera, przyspieszonego starzenia ukadu nerwowego, udaru mzgu,
  • chorb ukadu rozrodczego: bezpodnoci, przedwczesnego porodu, obumarcia podu.

Niebezpieczna jest nawet stosunkowo krtka ekspozycja na py zawieszony, zwaszcza w przypadku wysokich ste tej substancji. Szczeglnie zagroone s dzieci, osoby starsze oraz osoby cierpice na choroby ukadu krenia lub choroby ukadu oddechowego.

***

Dotychczasowe dziaania na rzecz poprawy jakoci powietrza w Maopolsce:

  1. Przyjcie w styczniu 2016 roku przez Sejmik Wojewdztwa Maopolskiego uchway antysmogowej dla Krakowa, ktra wprowadza cakowity zakaz stosowania paliw staych w kotach, piecach i kominkach (od wrzenia 2019 roku). Uchwaa to odpowied na postulaty Krakowian domagajcych si radykalnych dziaa na rzecz poprawy jakoci powietrza.
  2. Aktualizacja Programu ochrony powietrza dla wojewdztwa maopolskiego. Projekt zakada, e nowo montowane koty bd spenia wymagania klasy 5, przy jednoczesnym wyeliminowaniu spalania muw i flotw wglowych. Priorytetem jest zahamowanie tworzenia nowych rde niskiej emisji. Obecnie rocznie w Maopolsce montowanych jest nawet 12 tys. kotw, ktre nie musz spenia adnych norm. Natomiast do 2023 roku wszystkie koty, ktre nie speniaj norm, bd musiay zosta zastpione kotami klasy 5. Pozwoli to ograniczy emisj pyw o ponad 90%, co przeoy si z kolei na nisze rednio o 40-50% poziomy pyu i a o 70-80% nisze poziomy benzo(a)pirenu w powietrzu. Trwaj konsultacje spoeczne projektu Programu ochrony powietrza - do 30 listopada kady moe zgosi uwagi.
  3. Realizacja projektu LIFE, za ktry Maopolska zebraa pozytywne oceny od Komisji Europejskiej. W jego realizacj zaangaowao si 62 partnerw (w tym 55 gmin z Maopolski i wojewdztwo lskie). Gwnym zaoeniem projektu jest utworzenie sieci eko-doradcw w maopolskich gminach, ktrzy bd m.in. wspiera wdraanie „Programu ochrony powietrza dla wojewdztwa maopolskiego” oraz pozyskiwa rodki zewntrzne na dziaania ograniczajce emisj zanieczyszcze.
  4. Wsparcie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Wojewdztwa Maopolskiego na lata 2014-2020. Na regionaln polityk energetyczn zarezerwowano 420 mln euro, m.in. na: zwikszenie wykorzystanie odnawialnych rde energii, eko-przedsibiorstwa, popraw efektywnoci energetycznej budynkw mieszkalnych i sektora publicznego, niskoemisyjny transport miejski oraz redukcj emisji zanieczyszcze do powietrza. W tym ostatnim przypadku do podziau jest 100 mln euro, m.in. na wymian starych kotw wglowych.

Nie wrzucajmy mieci do pieca. Pomylmy o szkodach jakie wyrzdzamy w ten sposb sobie, bliskim i caemu rodowisku!

Spalanie rnego rodzaju odpadw w paleniskach domowych powoduje emisj do atmosfery zanieczyszcze takich jak:

  • pyy, ktre odkadajc si w glebie , powoduj szkodliwe dla zdrowia czowieka zanieczyszczanie metalami cikimi
  • tlenki wgla – trujce dla ludzi i zwierzt
  • tlenki azotu – powoduj uszkodzenia puc
  • dwutlenki siarki
  • rakotwrcze zwizki zwane dioksynami

Spalanie mieci jest rwnie niekorzystne dla piecw i przewodw kominowych. Na ciankach osadza si trudna do usunicia sadza, ktrej nadmiar moe doprowadzi do zapalenia si przewodu kominowego i poaru.

Segreguj mieci i pozbywaj si ich w sposb zgodny z prawem.

Segregacja odpadw, co i gdzie wrzuca?


W roku 2015 r. we wsppracy z 13 gminami zebranymi w ramach stowarzyszenia Metropolia Krakowska, na terenie gminy Kocmyrzw-Luborzyca, przeprowadzono za pomoc indywidualnych ankiet, inwentaryzacj czynnych piecw, kotowni oraz kominkw na paliwo stae, ktrej wyniki ksztatuj si nastpujco.
Spord 4 119 budynkw znajdujcych si na terenie gminy Kocmyrzw-Luborzyca, inwentaryzacji poddano 530 budynkw mieszkalnych, co stanowi 12% wszystkich budynkw. Jak wynika z analizy ankiet gwnym rdem grzewczym w budownictwie mieszkalnym w gminie Kocmyrzw-Luborzyca s koty wglowe, w ktre wyposaonych jest 59% obiektw. Drugie, pod wzgldem czstoci wystpowania s koty gazowe, ktre stanowi 31% oglnej liczby kotw. Okoo 6% gospodarstw posiada piece kaflowe – najbardziej uciliwe dla rodowiska. redni wiek kota wglowego wynosi w gminie Kocmyrzw-Luborzyca 8 lat. rednie roczne zuycie wgla w gospodarstwie domowym wynosi 3,7 ton, a gazu – 1892 m3.
W przypadku wymiany rda ciepa na nowe, ekologiczne ponad poowa (64%) ankietowanych odpowiedziaa, e jest zainteresowana wymian kota. Osoby, ktre nie chc wymienia rda ciepa stanowi ok. 34% mieszkacw gminy. Niskie zainteresowanie tego typu inwestycj wynika przede wszystkim z braku rodkw finansowych na przedsiwzicie lub posiadaniem niedawno wymienianego kota (przede wszystkim nowe budownictwo).
W kwestii wykorzystania odnawialnych rde energii, wikszo ankietowanych mieszkacw gminy jest zainteresowana montaem odpowiednich instalacji, przy czym a 65% badanych uzalenia swoje zainteresowanie od uzyskania dofinansowania. Ponad 1/3 mieszkacw (33%) nie jest w ogle zainteresowana tego typu inwestycjami. Natomiast 1% planuje zakup instalacji OZE, nawet bez zewntrznego dofinansowania.

Biorc pod uwag wyniki ww. inwentaryzacji Gmina Kocmyrzw-Luborzyca w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla Krakowskiego Obszaru Funkcjonalnego, wystpia o przyznanie rodkw finansowych na wymian rde ciepa. Biorc pod uwag oglne zapisy w ramach programu wymiany rde ciepa bdzie moliwo wymiany kotw co i piecw kaflowych opalanych paliwami staymi (wgiel, drewno), na nowoczesne (nisko emisyjne), koty zasilane gazem lub biomas.
W momencie ustalenia ostatecznych kryteriw przystpienia przez indywidualnych wnioskodawcw do przedmiotowego programu, tut. urzd gminy przeprowadzi odpowiedni akcje informacyjn w tym zakresie, za porednictwem gminnej strony internetowej, prasy lokalnej oraz za porednictwem ogosze rozsyanych do wadz poszczeglnych soectw.


Wszystkich zainteresowanych wymian piecw wglowych na gazowe lub na biomas informujemy, i gmina Kocmyrzw-Luborzyca bdzie realizowaa projekt wymiany kotw wglowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Wojewdztwa Maopolskiego, 4 Priorytetowej Regionalnej Polityki Energetycznej, dziaanie 4.4 Redukcja Emisji Zanieczyszcze do Powietrza, poddziaanie 4.4.1 Obnienie Poziomu Niskiej Emisji w latach 2017-2019.

Dziaanie bdzie skierowana na wymian starych urzdze grzewczych na paliwa stae wraz z wykonaniem wewntrznych instalacji w budynku niezbdnych do prawidowego funkcjonowania nowego systemu ogrzewania. Wsparcie bdzie udzielone na inwestycje w rda ciepa spalajce paliwa gazowe lub wykorzystujce biomas lub wykorzystujce odnawialne rda energii.
Beneficjent (gmina) bdzie zobowizany do egzekwowania od odbiorcw kocowych (mieszkacw), wykonania obowizku likwidacji starego kota i uytkowania wycznie dofinansowanego systemu ogrzewania.
Wsparte projekty musz skutkowa redukcj CO2 co najmniej o 30% w odniesieniu do istniejcych instalacji.

Planowane dofinansowanie:
W przypadku wymiany na nowy kocio:
Dofinansowanie do rda ciepa - 350 z/kW mocy nowego rda ciepa, maksymalnie do wysokoci mocy wyznaczonej w wyniku przeprowadzenia oceny energetycznej budynku i nie wicej ni 8 tys. z/kocio w przypadku budynku jednorodzinnego lub nie wicej ni 10 tys. z/kocio w przypadku budynku wielorodzinnego, dla ktrego jest wprowadzane wsplne rdo ciepa dla wicej ni jednego lokalu. Dofinansowanie do instalacji wewntrznej obejmowa bdzie zakup/modernizacja/monta instalacji wewntrznej w budynku jeeli konieczno inwestycji bdzie wynikaa z przeprowadzonej oceny energetycznej - maksymalnie do 6 tys. z w przypadku budynku jednorodzinnego lub wielokrotnoci 6 tys. z zgodnej z liczb odrbnych lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym i nie wicej ni 80 z/1m2 ogrzewanej powierzchni.
W przypadku wymiany na odnawialne rdo energii (instalacja pompy ciepa):
Dofinansowanie do rda ciepa w kwocie do 350 z/kW mocy wyliczonej w wyniku oceny energetycznej (mocy potrzebnej na przygotowanie ciepej wody uytkowej oraz wynikajcej z zapotrzebowania na ciepo budynku) i nie wicej ni 8 tys. z/rdo w przypadku budynku jednorodzinnego lub nie wicej ni 10 tys. z/rdo w przypadku budynku wielorodzinnego.
Dofinansowanie do instalacja wewntrzna – w kwocie do 6 tys. z w przypadku budynku jednorodzinnego lub wielokrotnoci 6 tys. z zgodnej z liczb odrbnych lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym i nie wicej ni 80 z/1m2 ogrzewanej powierzchni.

W zwizku z tym zachcamy wszystkich zainteresowanych wymian piecw wglowych o wypenienie poniszej ankiety, ktra ma na celu oszacowanie skali zapotrzebowania i zainteresowania wymian piecw wglowych na piece opalane paliwami gazowymi lub biomas. W momencie pozyskania przez gmin dofinansowania ogoszony zostanie nabr wnioskw oraz wskazane zostan szczegowe warunki dotyczce wymiany piecw wglowych.

Pobierz ankiet: DOC - 45 kB, PDF - 78 kB.