|
Strona 1 z 5 Pierwsze, udokumentowane badaniami archeologicznymi ?lady ludzkiego osadnictwa na ziemiach dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca pochodz? z epoki neolitu (m?odszej epoki kamienia) czyli okresu datowanego na lata 5000 -1800 pne. Z okresu tego pochodzi min. odkryta w Wilkowie urna oraz odnaleziona w Goszczy siekiera kamienna. Dzi? obydwa te znaleziska znajduj? si? w Muzeum ?wi?tokrzyskim w Kielcach.
Najbardziej owocne dla odkrywania prehistorycznych ?ladów historii tych ziem by?y prowadzone przez archeologów z Polskiej Akademii Umiej?tno?ci w latach 30 – tych XX wieku prace wykopaliskowe na terenie Goszyc i ich okolic. Potwierdzi?y one w pe?ni ci?g?o?? osadnictwa ludzkiego w tych okolicach na przestrzeni wieków. Odkryto tu min. ?lady kultury ?u?yckiej (pozosta?o?ci cmentarza cia?opalnego), kultury trzcinieckiej (ceramika) a tak?e zabytki archeologiczne pochodz?ce z okresu wp?ywów kultury pó?norzymskiej (II-IV wiek ne.) Szereg pojedynczych odkry? archeologicznych wskazuje na to, i? w okresach prehistorycznych osady ludzkie istnia?y nie tylko w Wilkowie, Goszczy i Goszycach, ale równie? w takich miejscowo?ciach jak ?uczyce, Skrzeszowice, Wiktorowice, Czulice czy Karniów. W tej ostatniej miejscowo?ci u schy?ku XIX w. odkryto pochodz?ce najprawdopodobniej z pó?nego neolitu popielnic? oraz naczynie z charakterystycznym uchwytem w kszta?cie pó?ksi??yca.
W epoce ?redniowiecza tereny te prze?ywa?y okres znacznego rozwoju gospodarczego i spo?ecznego. Urodzajne ziemie, po?o?one w pobli?u sto?ecznego Krakowa sta?y si? jego naturalnym zapleczem rolniczym. Nie bez znaczenia dla rozwoju tych obszarów by?o usytuowanie ich wzd?u? jednego z najwa?niejszych ówczesnych szlaków drogowych, który ??czy? Kraków z Wi?lic?. Nie przerwa?y go nawet tak dramatyczne wydarzenia jak niszczycielskie najazdy tatarskie z lat 1241 i 1259/1260. O gospodarczym rozkwicie tych ziem najlepiej ?wiadczy? mo?e fakt uznania przez historyków maj?tku biskupów krakowskich znajduj?cego si? w parafii luborzyckiej za jeden z najbardziej dochodowych spo?ród wszystkich posiadanych przez nich w XIV wieku. Biskupi dwór w Luborzycy odwiedzali min. W?adys?aw Jagie??o i jego ma??onka ?w. Jadwiga (1393 r.).
 Najstarszy z istniej?cych do dzi? na tych ziemiach ko?cio?ów zosta? ufundowany i wybudowany w Luborzycy jeszcze na pocz?tku XIII w. (1218-1229) przez biskupa krakowskiego b?. Iwo Odrow??a. Z kolei pierwsze informacje potwierdzaj?ce istnienie ko?cio?ów w Czulicach i Goszczy pochodz? z XIV wieku. Wspomniana ju? kilkakrotnie Goszcza jest najstarsz? z odnotowanych w dokumentach pisanych miejscowo?ci? z tworz?cych dzisiejsz? nasz? gmin? . Pierwsza informacja o jej istnieniu pojawia si? w dokumencie biskupa krakowskiego Gedki z roku 1198. Zachowane do dnia dzisiejszego dokumenty (w tym zw?aszcza„ Liber beneficiorum” Jana D?ugosza) pozwalaj? stwierdzi?, i? zdecydowana wi?kszo?? miejscowo?ci dzisiejszej Gminy Kocmyrzów-Luborzyca istnia?a ju? w epoce ?redniowiecza. Wyj?tkami s? tylko Baranówka i Wysio?ek Luborzycki, które jako odr?bne miejscowo?ci (so?ectwa) ukszta?towa?y si? w pierwszych dekadach XX stulecia.
W okresie ?redniowiecza zosta?a tak?e ukszta?towana struktura w?asno?ci ziemskiej na tych obszarach. Dominuj?ca rola przypad?a w?asno?ci duchownej. Najwi?kszymi posiadaczami ziemskimi by?o Biskupstwo Krakowskie (min. wi?kszo?? ziem parafii luborzyckiej, Zastów) oraz Kapitu?a Krakowska (min. ziemie parafii w Goszczy, Dojazdów). Pojedyncze miejscowo?ci nale?a?y do zgromadze? zakonnych np. Wiktorowice by?y w?asno?ci? Cystersów z Mogi?y, Wilków Benedyktynów z Ty?ca a Pietrzejowice Benedyktynów z klasztoru ?ysogórskiego. Pozosta?e miejscowo?ci takie jak np. ?uczyce, Rawa?owice, Kocmyrzów, Czulice czy Goszyce by?y w?asno?ci? prywatn?. Warto zauwa?y?, i? na obszarach tych nie istnia?y maj?tki, które stanowi?y by w?asno?? królewsk?. Tak przedstawiona struktura w?asno?ci ziemskiej z nieznacznymi tylko zmianami przetrwa?a niemal do pocz?tku XIX wieku.
Jedn? z prze?omowych dat w historii tych ziem by? rok 1401. Wtedy to ówczesny biskup krakowski Piotr Wysz z Radolin przekaza? probostwo w Luborzycy wraz z pochodz?cymi z tej parafii dochodami na rzecz Akademii Krakowskiej. Darowizna ta przekazana zosta?a pocz?tkowo na rzecz ca?ej krakowskiej Alma Mater. Ostatecznie jednak od roku 1422 beneficjum luborzyckie sta?o si? uposa?eniem Kolegium Prawników Akademii Krakowskiej (Uniwersytetu Jagiello?skiego). Od tego? roku wyboru luborzyckiego proboszcza dokonywa?o Zgromadzenie Uniwersytetu (dzi? by?by to Senat tej uczelni), a ostatecznie nominacj? zatwierdza? biskup krakowski. Proboszczem w Luborzycy by? zawsze jeden z profesorów lub doktorów wspomnianego Kolegium Prawników. Taka sytuacja trwa?a a? do trzeciego rozbioru i upadku I Rzeczypospolitej. Spo?ród licznego grona proboszczów luborzyckich zwi?zanych z krakowsk? uczelni? wymie?my tu tylko nazwiska Miko?aja Hinczowicza, podskarbiego króla W?adys?awa Jagie??y, (prawdopodobnego inicjatora budowy murowanego ko?cio?a w Luborzycy - ok. 1433r.), Miko?aja Dobrocieskiego - rektora krakowskiego Uniwersytetu, wybitnego kaznodziej? prze?omu XVI/XVII w., który ofiarowa? luborzyckiemu ko?cio?owi wiele bezcennych dzi? przedmiotów liturgicznych czy ksi?dza profesora Andrzeja Lipiewicza, który w trudnych latach siedemdziesi?tych XVIII w. wykaza? wielk? trosk? o ko?ció? luborzycki.
Zwi?zki luborzyckiej z krakowskim Uniwersytetem przynios?y znacz?cy rozwój o?wiaty na tym ziemiach. Ju? w po?owie XV stulecia znajdujemy w ?ród?ach informacj? o istnieniu w Luborzycy szko?y parafialnej, znajduj?cej si? pod opiek? Uniwersytetu. Ucz?szczali do niej ch?opscy synowie wywodz?cy si? nie tylko spo?ród mieszka?ców parafii w Luborzycy. Swój najlepszy okres prze?ywa?a luborzycka szko?a w drugiej po?owie XV i na pocz?tku XVI wieku. Wtedy to wielu jej wychowanków trafia?o w szeregi krakowskich studentów. Byli w?ród nich ch?opscy synowie z takich miejscowo?ci jak Maciejowice, Pietrzejowice, Rawa?owice, Luborzyca, Wilków czy Karniów. «« start « poprz. 1 2 3 4 5 nast. » koniec »» |